ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ – ΜΠΙΤΟΛΑ

ΣΑΒΒΑΤΟ 21/04/2012

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ – ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ – ΜΠΙΤΟΛΑ

Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΔΕΚΑ ΠΡΟΞΕΝΩΝ

 

Με λεωφορείο αναχώρηση στις 07:00 το πρωί από την Ακαδημία και μετά από διαδρομή 3,5 ωρών άφιξη στον μεθοριακό σταθμό της Νίκης. Με 10 λεπτά στα αφορολόγητα (DUTY FREE) και τις τελωνειακές διατυπώσεις και μετά από μια σύντομη διαδρομή 14 χιλιομέτρων φθάνουμε στο αρχαιολογικό χώρο της Ηράκλειας Λυγκηστίδος για σύντομη περιήγηση στην πόλη που ίδρυσε ο Φίλιππος Β΄ τον 4ο αιώνα πχ (θέατρο, Ρωμαικά Λουτρά, Ψηφιδωτά)

Μετά από 2 χιλιόμετρα μπαίνουμε στην πόλη του Μοναστηρίου, το λεωφορείο μας σταθμεύει στο μεγάλο πάρκινγκ και εμείς βαδίζουμε στον ατμοσφαιρικό πεζόδρομο «Σιρόκ Σοκάκ». Μια ολιγόλεπτη στάση στην Στρατιωτική Σχολή (τώρα Αρχαιολογικό Μουσείο). Λίγο πιο πέρα το πρώην Ελληνικό Προξενείο, κτισμένο σε ρυθμό κλασσικό και μπαρόκ το 1903, ανήκε τότε στην εκκλησιαστική επιτροπή του Αγίου Δημητρίου, μέχρι το 1912 όταν και συμφωνήθηκε η παραχώρηση της κοιλάδας της Πελαγονίας στους Σέρβους.

Στην συνέχεια απολαμβάνουμε αρχιτεκτονικές κατασκευές, αρχοντικά και οικίες του 19ου αιώνα και της αρχές του 20ου . Θα δούμε το σπίτι και πάλαι ποτέ φωτογραφείο των καταγόμενων από την Αβδέλλα Γρεβενών φωτογράφων και πρωτοπόρων κινηματογραφιστών Αδερφών Μανάκια, Γιαννάκη και Μιλτιάδη. Φτάνουμε στην πλατεία, όπου το ξενοδοχείο «ERINAL» και το παλάτι του κινηματογράφου, όπου γίνεται φεστιβάλ ταινιών κάθε Σεπτέμβριο, εκεί ακριβώς που ήτανε και κάηκε ολοσχερώς ο κινηματογράφος των αδερφών Μανάκια.

Συνεχίζουμε, πάντα στο Σιρόκ Σοκάκ με τις πολλές καφετέριες, τα προξενεία, την καθολική εκκλησία, τα δύο τεμένη, τον πύργο του ρολογιού, για τον οποίο λένε ότι το αρμολόι του χρειάστηκε 60.000 αυγά (ασπράδι) για το κουρασάνι. Τους κρόκους τους τρώγανε τα καλφόπουλα των μαστόρων. Ο μηχανισμός του Ρολογιού ήταν δώρο του πανίσχυρου τότε Κάιζερ, σε αντιστάθμισμα των υπηρεσιών που προσέφεραν οι κάτοικοι στην κατασκευή του Γερμανικού νεκροταφείου ( 1ος Παγκόσμιος Πόλεμος)

Φθάνουμε στον Ναό του Αγίου Δημητρίου με το ιδιόρρυθμο καμπαναριό, το επίχρυσο θαυμαστό τέμπλο και τις θαυμάσιες νωπογραφίες. Υπήρχε και η εικόνα του Αγ. Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων (έχει αποσυρθεί για συντήρηση ;) .

Μετά και από αυτή την περιήγηση στην συνέχεια έχετε την ευκαιρία να γευματίσετε φθηνά και ποιοτικά στα εστιατόρια και τις ταβέρνες του Σιρόκ Σοκάκ και των παρόδων. Έπειτα για καφέ ή μικροαγορές και σε μια ώρα που θα συμφωνηθεί, θα συγκεντρωθούμε στον χώρο του πάρκινγκ για να ξεκινήσουμε τον δρόμο της επιστροφής.

 

 

ΑΓΑΛΜΑ «ΜΙΛΤΟΣ ΜΑΝΑΚΙΑΣ»

 Το γκρούπ των μελών και των φίλων του Συλλόγου σε ομαδική φωτογραφία μπροστά από το άγαλμα του Μίλτου Μανάκια. Ένας εκ των δύο αδερφών από την Αβδέλλα Γερβενών, πρωτοπόρων κινηματογραφιστών στα Βαλκάνια 1905-1912.

Μαζί στην φωτογραφία είναι και η ξεναγός μας Μοναστηριώτισσα της Θεσσαλονίκης κ. Βιολέτα Παπαθανασίου.

miltos-manakias

 

 ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ

Αρχοντικά στον ατμοσφαιρικό πεζόδρομο «ΣΙΡΟΚ ΣΟΚΑΚ» στην πόλη του Μοναστήρι (Μπίτολα)

001_1

 002_2

003_3

009_9 

010_10

011_11

012_12

 

Επιμέλεια : Νικόλαος Σουρέλης

Φωτογραφίες : Γεώργιος Σιομπότης

 

 

Πληροφοριακά στοιχεία

Το Μοναστήρι ή Μπίτολα είναι πόλη της νοτιοδυτικής ΠΓΔΜ, το δεύτερο μετά τα Σκόπια σημαντικότερο διοικητικό, πολιτιστικό, βιομηχανικό, εμπορικό, εκπαιδευτικό, αλλά και πληθυσμιακό κέντρο της χώρας, με 86.408 κατοίκους κατά την απογραφή του 2002.

bitola

Γενικά

Η πόλη είναι χτισμένη σε υψόμετρο 576 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, στο νοτιότερο τμήμα της κοιλάδας της Πελαγονίας. Περιβάλλεται από τα όρη Μπάμπα και Νίντζε και απέχει 175 χλμ από την πρωτεύουσα της χώρας, τα Σκόπια, 180 χλμ από τη Θεσσαλονίκη και μόλις 15 χλμ από τα σύνορα με την Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα από τον μεθοριακό σταθμό της Νίκης Φλώρινας. Εξαιτίας του κομβικού χαρακτήρα της, κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν γνωστή με το προσωνύμιο «η πόλη των προξένων», καθώς πολλές ευρωπαϊκές χώρες διέθεταν προξενεία στο Μοναστήρι.

Η πόλη βρίθει αξιόλογων πολιτιστικών μνημείων, χαρακτηριστικότερα όλων ο καθεδρικός ναός του Αγίου Δημητρίου (1830), μια από τις μεγαλύτερες Ορθόδοξες εκκλησίες της ΠΓΔΜ, η σκεπαστή αγορά, το παλιό παζάρι του Μoναστηριού (19ος αι.), ο Πύργος με το Ρολόι (17ος αι.), το Τέμενος του Αϊντάρ Καντί (16ος αι.) αλλά και πλήθος νεοκλασσικών αρχοντικών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα στο φημισμένο κεντρικό δρόμο της πόλης Σιρόκ Σοκάκ.

 

Ιστορία

Στα 2 χλμ από το κέντρο της πόλης, ήταν χτισμένη η αρχαία πόλη Ηράκλεια Λυγκηστίς που ιδρύθηκε από τον Μακεδόνα βασιλιά Φίλιππο Β΄ κατά τον 4ο αι. π.Χ.

Η ίδρυση της πόλης ανάγεται στον 9ο ή στον 10ο αι. μ.Χ. Αρχικά βυζαντινή πόλη, καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους, οι οποίοι την ονόμασαν Ομπίτελ. Το όνομα Μπίτολα προέρχεται από την παλαιά εκκλησιαστική σλαβική λέξη (ομπίτελ) που σημαίνει μοναστήρι. Αργότερα πέρασε στην κατοχή των Τούρκων (1382), που της έδωσαν την ονομασία Μοναστήρι και, λόγω της στρατηγικής θέσης της, την ενίσχυσαν και την κατέστησαν σημαντικό κέντρο της μεγάλης διοικητικής περιφέρειας ως Βιλαέτι του Μοναστηρίου Το 1821, με το ξέσπασμα της Ελληνικής επανάστασης, οι Μοναστηριώτες ξεσηκώθηκαν εναντίον των Τούρκων συμμετέχοντας στον πανελλήνιο ξεσηκωμό. Στην Πρώτη Προσωρινή Ελληνική Κυβέρνηση μάλιστα, το 1822, συστάθηκε τριμελής επιτροπή Βορειομακεδόνων, το ένα μέλος της οποίας ήταν εκπρόσωπος των επαναστατημένων Μοναστηριωτών. Σπουδαίοι Μοναστηριώτες αγωνιστές ήταν ο οπλαρχηγός της Ελληνικής επανάστασης του 1821 Σωτήριος Δαμιάνοβιτς, ο Δημήτριος Βούλγαρης, ο Στέργιος Νικολάου, ο Νικόλαος Σακκούλας και ο Νικόλαος Αδάμης. Μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους το ελληνικό στοιχείο της πόλης ήταν πολύ έντονο. Μετά την κατάληψή της από το σέρβικο στρατό οι περισσότεροι Έλληνες μετακινήθηκαν στην κοντινή πόλη της Φλώρινας και σε άλλες περιοχές της ελληνικής Μακεδονίας.

Στη διάρκεια του Α΄Βαλκανικού πολέμου (1912-13) κατακτήθηκε από τους Σέρβους (18 Νοεμβρίου 1913), ενώ κατά τον Α΄Παγκόσμιο πόλεμο αποτέλεσε βουλγαρική κτήση, μετά από επίθεση του βουλγαρικού-γερμανικού στρατεύματος του στρατηγού φον Γκάλβιτς (4 Δεκεμβρίου 1915). Τον επόμενο χρόνο καταλήφθηκε από το εκστρατευτικό σώμα του Γάλλου στρατηγού Σαράιγ (19 Νοεμβρίου 1916) και στη συνέχεια αποτέλεσε για μεγάλο διάστημα το επίκεντρο των κατακτητικών προσπαθειών των Βουλγάρων, έως ότου ηττήθηκαν και παρατήθηκαν από τις βλέψεις τους

 

Ελληνική Κοινότητα

Είναι κυρίως σλαβόφωνοι, βλαχόφωνοι με καταγωγή από τη Μοσχόπολη (ήρθαν στην περιοχή μετά το 1750, λόγω της καταστροφής της Μοσχόπολης απο τουρκαλβανούς, ως αντίποινα για τα Ορλωφικά), Σαρακατσαναίοι και απόγονοι των πολιτικών προσφύγων του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου[

Στο Μοναστήρι λειτουργεί πολιτιστικός σύλλογος της ελληνικής ομογένειας και δεκάδες φροντιστήρια εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας. Την πόλη επισκέπτονται αρκετοί Έλληνες από τον Νομό Φλώρινας, οι οποίοι επισκέπτονται τη λαϊκή αγορά κάθε Τρίτη ή Παρασκευή, ή το καζίνο στο κέντρο της πόλης

 

Προσωπικότητες

 

Αναστάσιος Βαφειάδης (-1866) - έλληνας επαναστάτης του 19ου αιώνα.

Δημήτριος Λάλας, (1848-1911) Έλληνας συνθέτης, από το Μεγάροβο. Μαθήτευσε στον Ρίχαρντ Βάγκνερ

Αλέξανδρος Ζουμετίκος, (1861-1929) Διδάσκαλος, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας

Βασίλειος Αγοραστός (1864-1925) Έλληνας πολιτικός.

Δημήτριος (Τάκος) Μακρής, πολιτικός, διατέλεσε υπουργός Εσωτερικών

Γεώργιος Μόδης (1887-1975) Έλληνας πολιτικός και ακαδημαϊκός.

Αντώνιος Ζώης (;-1941) - Έλληνας οπλαρχηγός Μακεδονομάχος.

Φανούλα Παπάζογλου (1917-2001) Ελληνίδα ιστορικός.

Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου (1905-1991), δημοσιογράφος, υπουργός παιδείας (1967-1969).

 

Πηγή www.wikipedia.org